بامبو و شرایط نگهداری آن

می‌گویند که بامبو شانس می‌آورد، اما باید تعداد آن فرد باشد! برای شانس آوردن باید تعداد بامبوهایی که در خانه نگهداری می‌کنید سه، پنج و… به هر حال فرد باشد، در غیر این صورت بدشانسی می‌آورد. شاید همین خرافه که در ایران نسبت به بعضی کشورهای آسیای شرقی سابقه کوتاه‌تری دارد یکی از عوامل رونق بازار فروش این نوع گیاه خاص باشد. البته باید گفت که این خرافه در بعضی از کشورها ریشه‌های کهنی دارد!

بامبو که در زبان فارسی‌ به‌ نی‌ خیزران شهرت دارد،گیاهی‌ است‌ که‌ در دامنه کوه‌ها و تپه‌هایی‌ که‌ دارای رطوبت‌ 65 تا 90 درصد باشد روئیده یا کشت می‌شود. میزان رطوبت‌، حرارت‌ ‌موجود در منطقه و نوع خاک، تعیین‌کننده کیفیت و مرغوبیت بامبو است و هر چه‌ میزان‌ رطوبت‌ و حرارت‌ بیشترباشد، کیفیت محصول بهتر خواهد بود.

خیزران درخت نیست، بلکه علفی غول پیکر است. ساقه‌های خیزران در ردیف های متراکم رشد می‌کند و می‌تواند تا ارتفاع ۴۰ متر (۱۳۰ پا) برسد.

گیاه خیزران که‌ تاکنون بیش از 662 نوع آن شناخته شده دارای قطر و ضخامت‌های متفاوت ‌‌است‌ و در حال حاضر بهترین‌ نوع بامبو در ژاپن‌، چین و به‌طور کلی کشورهای شرق آسیا و هند ‌روئیده و کشت می‌شود. در ایران می‌توان لیالستان لاهیجان، علی‌آباد در فاصله سخت‌سر و تنکابن‌، قاسم‌آباد رودسرو تقریبا بیشتر نقاط شمال کشور را از مساعدترین‌‌ مناطق رویش‌ بامبو به‌ حساب آورد.

خیزران از چهار قسمت سطح‌ داخلی (دارای پوشش‌ نرم)، دیافراگم‌ (متصل‌کننده بخش‌های ‌ساقه‌ به‌ یکدیگر) میانه‌ و پوشش‌ رویه‌ که‌ بسیار سخت ودیرشکن است‌ تشکیل شده و‌ دیافراگم‌ کاملا فشرده‌ بوده‌ و آب در آن نفوذنمی‌کند.

البته خیزران هایی که در گل‌فروشی‌های تهران و شهرستان‌های بزرگ کشوربرای مصارف زینتی به فروش می‌رسند از انواع داخلی آن نیستند بلکه نوع خاصی از بامبوهستند که به (لاکی بامبو) شهرت دارند. نام علمی این نوع بامبو (دراسینا) است.

میهمان خوش‌شانس

حدود دو سال پیش برای اولین بار گل‌فروشی‌های تهران گیاهی را با نام بامبو (BAMBOU) عرضه کردند. اوایل مردم استقبال آنچنانی از بامبوی تازه ‌وارد نکردند. اما به مرور شکل جالب آن، شرایط نگهداری آسان و دیدن بامبوها در ژورنال‌های دکوراسیون خارجی عاملی برای استقبال مردم از این نوع گیاه شد و پس از آن خرافه‌های وارداتی نقش عمده‌ای در افزایش تقاضا برای این نوع بامبو ایفا کرد. شرایط به شکلی بود که پس از مدت کوتاهی بسیاری از واردکنندگان گل و گیاه به شدت نسبت به وارد کردن این نوع بامبو اقدام کردند.

اگرچه شانس‌آور بودن بامبو برای نگهدارندگان آن یک خرافه به نظر می‌رسد، اما از شواهد امر پیداست که خود بامبو واقعا گیاه خوش‌شانسی است!

در حال حاضر در اکثر منازل هر جا که به اندازه یک گلدان کوچک فضا وجود داشته باشد زیر پنجره، گوشه اتاق و… سه شاخه بامبو وجوددارد. دفاتر کار هم شامل این قاعده می‌شوند.

به قول بعضی از خریداران بامبو، این گیاه هم باکلاس است، هم نگهداری آن آسان است، اگر شانس هم بیاورد چه بهتر!

در بسیاری از کشور‌ها به ویژه کشورهای آسیای شرقی به بامبو اهمیت فوق‌العاده‌ای می‌دهند. فستیوال فرهنگی بامبو در چین یکی از آنهاست. این فستیوال سه روزه که از ?? دسامبر (?? آذرماه) آغاز می‌شود بخش‌های مختلفی دارد. بامبو یکی ازقدیمی‌ترین گیا‌هان چین و با اهمیت‌ترین درخت این کشور است که می‌توان آن را در اکثرخانه‌های این کشور مشاهده کرد.

فستیوال فرهنگی بامبو برای حفاظت و نحوه پرورش صحیح و گسترده آن تشکیل می‌شود. در این فستیوال کشاورزان، مردم عادی وکارشناسان در جلساتی به ارائه راهکار و نظراتشان برای استفاده بهتر و نگهداری ازاین گیاه می‌پردازند. سپس در هنگام عصر مراسم شعرخوانی، سرود، رقص و آواز نیز برگزار می‌شود.

بامبوها از کجا می‌آیند؟

کشت و پرورش (لاکی بامبو) در داخل کشور بسیار پرهزینه است. این گیاه که معمولا از مالزی و تایلند وارد می‌شود در شرایط طبیعی آب و هوایی کشور نمی‌روید.

بنابراین هر بامبویی که در کشور وجود دارد وارداتی است. این روزها خصوصا بعد از تعطیلات نوروز در کنار خیابان‌ها هم بامبوفروخته می‌شود.

لاکی‌بامبو که در اصطلاح واردکنندگان گل و گیاه از (گیاهان زنده) به شمار می‌رود به هیچ وجه قابلیت قاچاق شدن را ندارد! یعنی به لحاظ حساسیت این نوع گیاهان نمی‌توان آنها را به صورت زمینی و راه‌های معمول قاچاق وارد کرد. تنها راه حمل‌ونقل آن راه هوایی است!

نکته قابل توجه آنجاست که واردات بامبو برای مدتی به کشور ممنوع شد. اما همزمان با اعلام این ممنوعیت عرضه بامبو در کشور افزایش پیدا کرد و تا به امروز ادامه دارد. قیمت هر شاخه بامبوی پیچ‌دار پیش از اعلام ممنوعیت واردات آن بین 4 تا 5 هزار تومان بود اما پس از اعلام ممنوعیت واردات بامبو به داخل کشور قیمت آن افزایش یافت، تا امروز که بعضی از انواع (پرپیچ) بامبو گاه تا 8 هزار و 500 تومان قیمت دارند. در این شرایط این سوال به وجود می‌آید که بامبو‌هایی که فروخته می‌شوند از کجا می‌آیند؟ با توجه به اینکه به طور یقین این بامبو‌ها از راه‌های غیرقانونی به کشور وارد می‌شوند احتمال ورود بعضی از آفت‌ها و بیماری‌های خاص گیاهان به داخل کشور وجود دارد، چرا که در زمانی که بامبو به طور قانونی به کشور وارد می‌شد پس از ورود بامبوها را در قرنطینه نگهداری می‌کردند.

نحوه نگهداری و شرایط رشد بامبو

بامبو نیاز به خاک ندارد! بامبو را می‌توان در آب یا (ژل‌خاک‌ها) نگهداری کرد. اما برای رشد بهتر آن از تقویت‌کننده‌های مایعی استفاده می‌شود که به آب آن ها اضافه می‌کنند، گل‌فروشی‌ها آن را با نام (غذای بامبو) می‌نامند.

استقبال از بامبو‌ها بازار فروش پررونق‌تری را برای فروش غذای بامبو ایجاد کرد! اگرچه برای داشتن این نوع گیاه باید یکبار هزینه کرد، اما برای نگهداری و رشد آن باید هر چند ماه یک بار غذای بامبو را با قیمت 1500 تا 2500 تومان تهیه کرد!

اگر بامبو را در دمای 15 تا 40 درجه سانتی‌گراد و دور از نور مستقیم خورشید و باد مستقیم کولر نگهدارید و رطوبت لازم را برای آن فراهم کنید پس از مدت 5 تا 7 ماه شاهد قد کشیدن عجیب این گیاه پیچ خورده خواهید بود.

نوعی از بامبو در جلگه های گیلان با نام علمی Bambusa tuldoides می روید که در گویش گیلکی شرق گیلان به آن لَلِه ، لالا و لُلِه گویند که ساقه های بالغ آن به رنگ زرد لیمویی بوده و در پرچین خانه و باغ و گرفتن خزانه برنج از آن استفاده می شود.

و نوعی دیگر از بامبو در جلگه های گیلان با نام علمی می رویید که در گویش گیلکی شرق گیلان به آن آزاد لَلِه؛ آزاد لالا و آزاد لُلِه گویند و کاربردهای فراوانی دارد.بامبو از چهار قسمت سطح‌ داخلی (دارای پوشش‌ نرم)، دیافراگم‌ (متصل‌کننده بخش‌های ‌ساقه‌ به‌ یکدیگر) میانه‌ و پوشش‌ رویه‌ که‌ بسیارسخت ودیرشکن است‌ تشکیل شده و‌ دیافراگم‌ کاملا فشرده‌ بوده‌ و آب در آن نفوذنمی‌کند.

گیاه بامبو یك گیاه زیبا و مقاوم است كه هم در آب و هم در خاك رشد می كند. شما می توانید بدون نگرانی و به آسانی ساقه های این گیاه را مرتب و هرس كنید. هرس كردن به موقع و صحیح به رشد و شاداب ماندن این گیاه كمك زیادی می كند. قیچی و وسیله ای كه قصد دارید گیاه را با آن هرس كنید باید كاملا تمیز و تیز باشد تا هم بیماری به گیاه منتقل نشود و هم در محل برش اثری از دندانه دندانه شدن بر ساقه برجا نماند تا بتوانید یك هرس سالم و تمیز را انجام دهید. میزان ساقه های بامبو در دسته بامبویی كه در خانه دارید رشد نخواهد كرد بلكه ارتفاع بامبوها در اثر رویش و جوانه زدن برگ های بامبو و پیچ ها افزایش می یابد. ممكن است تا مدتی تمایل نداشته باشید كه ساقه ها را كوتاه كنید تا ارتفاع بامبوهای شما افزایش یابد اما پس از مدتی كه ارتفاع بامبوها بیش از حد زیاد شود این كار لازم است.

زمانی كه مقداری از ساقه بامبو را برش بزنید و هرس می كنید برگ ها و در نتیجه ارتفاع بامبو باز می تواند به رشد خود ادامه دهد. البته بدون اینكه ساقه رشد كند. آن قسمت از ساقه كه از بامبو جدا كرده اید را می توانید در خاك یا آب قرار دهید زیرا هر كدام یك قلمه جدید بامبو هستند پس از مدتی ساقه های قطع شده یا همان قلمه ها می توانند رشد كنند و جوانه بزنند و به این ترتیب می توانید یك دسته بامبو جدید داشته باشید.

هرس كردن را با بریدن مقدار كمی از ساقه بامبو شروع كنید و بعد از برش اول اگر باز هم لازم بود می توانید یك قطعه كوچك دیگر از بامبو را از ساقه جدا نمائید. برگ ها و جوانه های بامبو تا زمانی رشد می كنند كه ارتفاع، وزن و ضخامت ساقه بامبو به حد نرمال باشد، به همین دلیل است كه گیاه بامبو وقتی بیش از حد بلند و سنگین شود نیاز به هرس شدن پیدا می كند. همانطور که اشاره شد، شما می توانید قلمه بامبو را هم در خاك و هم در آب قرار دهید. اگر قصد شما صرفا تاثیر گیاه است بهتر است قلمه را از 2 تا 5 سانتی متر از زیر گره ساقه جدا كنید. گره اولین جایی است که جوانه بامبو از آنجا بوجود آمده است. این منطقه وقتی از ساقه جدا شود به زودی ریشه می دهد و گیاه جدیدی بوجود می آید. به همین دلیل مهم است که آن را طوری کوتاه کنید تا جوانه گره کاملا دست نخورده باقی بماند. بعضی از مردم اصرار دارند كه باید قلمه را زاویه دار برش زد تا ریشه دهد. این درست نیست. شما می توانید برش را به صورت صاف و بدون زاویه نیز انجام دهید.

با باقی گذاشتن یك یا دو پیچ بر ساقه بامبو می توانید گیاه را به رشد و شكوفایی جدید و سریع تر تشویق كنید. مرتب كردن گیاه هم چنین سبب می شود كه جوانه ها و پیچ ها بسیار منسجم تر و پرتر از زمان قبل از هرس و مرتب كردن رشد كند. اگر نمی خواهید كه گیاه هرس شده شما به رشد خود ادامه دهد و رشدش متوقف شود باید در محل برش مقداری پارافین بمالید و آن قسمت را مسدود كنید. گیاه بامبو با اینكه گیاه بسیار مقاومی است باز هم احتمال بیمار شدنش وجود دارد. یكی از موارد تشخیص بیمار بودن گیاه بامیو ای است كه آبی كه گیاه در آن قرار داده شده زود به زود زرد و كدر می شود. در چنین مواقعی باید راهكار درمانی را از یك كارشناس جویا شوید.

دیدگاهتان را بنویسید