ظروف یکبار مصرف گیاهی، گامی مهم در راستای تحقق اصل توسعه پایدار

در ماده واحده این وزارتخانه آمده: “کلیه دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌های دولتی موظفند ظرف مدت شش ماه بعد از تصویب این ماده واحده در هیات محترم وزیران نسبت به جایگزینی ظروف یکبار مصرف بر پایه گیاهی (زیست تجزیه‌پذیر) به جای ظروف یکبار مصرف پلیمری در کلیه واحدهای تهیه، طبخ و عرضه موادغذایی اقدام کنند..”

همچنین بنا برمورد پ بند 6 ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند،(پیشنهاد ضوابط و دستورالعمل هایی مربوط به شیوه های تولید و مصرف به نحوی که پسماند کمتری ایجاد شود )کارگروه ملی موظف به اجرای قانونی شده است که هدف آن  کاهش پسماند در طبیعت می باشد.کاهش پسماند را می توان در مفاهیم زیر خلاصه کرد:

– کاهش زمان ماندگاری پسماند

-کاهش حجم پسماند

که در بهتربن حالت ممکن،هر دو فاکتور فعالند و در مجموع به کاهش پسماند می انجامند.

از طرفی قوانین توسعه پایدار مارا موظف کرده است تا با  جایگزینی مواد اولیه تجزیه پذیر به جای مواد تجزیه ناپذیر،زمان ماندگاری پسماند را تا حد بسیار مطلوبی کاهش دهیم و بدین وسیله به حفظ و ارتقای سطح کیفی محیط زیستمان کمک کنیم.طرح جایگزینی ظروف یکبار مصرف گیاهی بجای ظروف یکبار مصرف پلاستیکی یکی از راههای تحقق توسعه پایدار است.

مضرات ظروف یکبار مصرف پلاستیکی را در چند بعد کلی میتوان عنوان نمود :

1- زیست محیطی:

پلاستیک‌ها دسته‌ای از بسپار های افزایشی یا تراکمی هستندو  معمولاً‌ زمانی که وارد چرخه طبیعت می‌شوند، لایه محافظی به شکل عایق در دل خاک ایجاد می‌کنند و 300 تا 500سال طول می‌کشد تا تجزیه شوند. و طول عمر پسماند این مواد،آلودگی منابع زیرزمینی و خاکی را نیز در پی خواهد داشت و تا حد قابل توجهی باعث کاهش حاصلخیزی زمین کشاورزی می شود.همچنین باعث شیوع انواع بیماری های همه گیر خواهد شد که برای تمام موجودات زنده منطقه خطرناک است.

به علت حجم زیاد این نوع زباله،مراکز پسماند مجبور به رهاسازی مقداری از آن در طبیعت هستند(همانطور که در اراضی شمال کشور با این مشکل دست به گریبان هستیم) که همین امر باعث اشغال زیستگاه فون و فلور آن منطقه میشود و با محدود کردن نیچ آنها، در طولانی مدت باعث رقابت بین گونه ای و درون گونه ای و در نهایت کاهش تنوع زیستی می گردد.

2-بیماریزایی:

مواد پلاستیکی  حاوی ترکیبات فنول میباشند که در هنگام تماس با مواد داغ،کمی نرم شده و گاز دیوکسین آزاد میکنند.سرطانزا بودن این قرآیند وسمیت این گاز به حدی است که اتحادیه اروپا با ترسیم چشم اندازی کوتاه مدت،برنامه ریزی کرده است تا سال ٢٠١۵، ۷٠ درصد ظروف پلاستیکی در این قاره با ظروف یکبار مصرف گیاهی جایگزین شود.یکی از دلایل جایگزینی ظروف کاغذی بجای ظروف یونولیتی در فست فود های اروپا نیز همین موضوع بوده است.

همچنین اثرات سوء این ظروف در سقط جنین و تولد نوزادان ناقص در زنان بارداری که مصرف کننده دائم مواد غذایی آغشته به دیوکسین بودند نیز به اثبات رسیده است.

3-بهداشتی :

به تازگی  مشکل بزرگتری در تولید ظروف یکبار مصرف پلاستیکی پیش آمده است و این مشکل همان بازیافت یا ساخت ظروف یکبار مصرف از زباله پلاستیکی غیر بهداشتی است که تولید این ظروف بیشتر در کارگاه های انجام می شود که هیچ مجوزی از نهادی رسمی ندارند و به دور از چشم مامورین بهداشت انجام می شود و خدا می داند که آنان ؛ ظروف یکبار مصرف خود را با چه موادی ضایعاتی می سازند که با قیمتی ارزانتر از مواد دست اول در بازار به فروش می رسد که استفاده از این ظروف بر سر سلامتی این مردم چه خواهد آورد!

4-اقتصادی:

هزینه های درمان بیماری های ناشی از مصرف مواد غذایی آغشته به دیوکسین به حدی است که به تنهایی میتواند دلیلی برای جلوگیری از تولید این ظروف باشد.از طرفی هزینه های تحمیلی آن بر طبیعت را نباید فراموش کرد.تا جاییکه هزینه تحمیلی به طبیعت در اثر انباشت پسماند این ظروف در جنگل های نواحی شمالی  کشور خود به معضلی بزرگ تبدیل شده است.

عجیبتر از همه این است که ما داریم طلای سیاه یا همان نفت با ارزش خود را به راحتی به ماده ای مضر و کم ارزش با طول عمر بسیار بالا تبدیل میکنیم و این یعنی له کردن تمامی ارزش های توسعه پایدار زیر چرخ دنده های صنعت محض!

اما  برتری ظروف یکبار مصرف گیاهی بر پلاستیکی:

1-ظروف گیاهی بر پایه سلولز و نشاسته ذرت تهیه می شوند و ظرف مدت 4 تا 6 ماه تجزیه می‌شود.

2- علاوه بر تجزیه سریع این ظروف، گیاهی بودن آن باعث می‌شود تا به نوعی، نقش کود را نیز در داخل خاک ایفا کرده و باعث حاصل‌خیزی خاک شود.

3-امکان استفاده از پسماند آن به عنوان مکمل خوراک دام‌ها و توسعه کشاوری را از دیگر مزایای ظروف یکبار مصرف گیاهی وجود دارد.

4- از نظر قیمت با ظروف یکبار مصرف پلاستیکی تفاوت چندانی ندارد و هنگاهی که به تولید انبوه برسد،همین تفاوت ناچیز هم از بین میرود.

5-مهمتر از همه اینکه نه تنها مثل ظروف پلاستیکی برای سلامتی انسان مضر نیست،بلکه در ظروف یکبار مصرف تهیه شده از ذرت هنگامیکه مواد غذایی داغ ریخته شود،این ظروف “ویتامبن ب” به درون غذا تزریق میکند که این ویتامین برای بدن انسان بسیار مفید است.

تحلیل کوتاهی که خواندید اشاره به ضرورت جایگزینی  این ظروف در سطح ملی دارد.

امید است رسانه های گروهی به تشویق استفاده ی عموم مردم از این محصول همت گماشته و نه فقط در روز طبیعت،بلکه در تمامی روز های سال شاهد فرهنگسازی و ترویج موضوعات زیست محیطی از جانب این رسانه ها باشیم.

مریم مصطفایی

دیدگاهتان را بنویسید