قتل های زنجیره ای دریاچه ها

آرتيمايي كه هم مصرف داخلي داشت و هم بازارخارجي پيدا كرده بود. آق همان روز اعلام كرد  كه بعد از مرگ درياچه اروميه، تنها آرتيما كشور را مي‌توان در درياچه مهارلو پيدا كرد. البته او همان روز هم كيفيت و كميت آرتيما مهارلو را قابل مقايسه با اروميه ندانست اما اظهار اميدواري كرد  كه فلامينگو‌هايي كه از اروميه رفته بودند به مهارلو پناه ببرند.

با اين وجود كارنامي از تغيير رنگ مهارلو در هفته گذشته خبر مي‌دهد و اميدواراست كه اين قرمزشدن حاصل تجمع و رشد آرتيما باشد. او مي‌گويد:«در صورتی كه تجمع و رشد آرتیما باعث این موضوع باشد، قرمز شدن آب این دریاچه نه تنها نمی‌تواند خطرات زیست محیطی داشته باشد بلكه می‌تواند منبع تغذیه خوبی برای پرندگان نیز قلمداد شود.» او مي‌گويد:«در هر حال كارشناسان محیط‌زیست مطالعه این پدیده را ادامه می‌دهند و در صورتی كه خطرات زیست محیطی با تداوم این پدیده احساس شود با آن مقابله خواهد شد.» او درحالي از مقابله با مرگ آرتميا سخن می‌گوید که تنها نسخه شفابخش همین جاندار ذره‌بینی پرآب شدن تالاب محل زندگی آن است.

فاضلاب‌ها سطح درياچه را بالا آوردند

به گفته كارنامي البته بخشی از پساب فاضلاب‌های شیراز نیز به این دریاچه می‌ریزد كه باید در این زمینه نیز تجدید نظر و از ورود آلودگی بیشتر به دریاچه مهارلو جلوگیری کرد. اما به رغم اين هشدار او، بخش ديگري از مسوولان استاني فارس اعتقاد دارند كه سرازير شدن فاضلاب‌هاي دشت شيراز به اين درياچه و بارندگي‌هاي اخير، سطح آب در مهارلو را تا حدود زيادي بالا آورده است. به گونه‌اي كه حدود شش تا هفت هكتار از اين درياچه آبگيري شده كه بر اساس نظر آن‌ها اين ميزان آبگيري؛ رقم بسيار مناسبي است. «علمدار علمداري» هماهنگ‌كننده استاني طرح حفاظت از تالاب‌هاي ايران مي‌گويد:«اين درياچه با توجه به بارش‌هاي اخير و به دليل سرازير شدن فاضلاب دشت شيراز وضعيت بهتري نسبت به ديگر درياچه‌ها دارد. در بازديد اخير از درياچه مهارلو مشخص شد كه حدود شش تا هفت هزار هكتار از درياچه آبگيري شده اين رقم كه حدود يك سوم درياچه است براي مهارلو ميزان خوبي است.» او درباره قرمز شدن درياچه مهارلو هم مي‌گويد:«كشندهاي قرمز يكسري از جلبك‌ها هستند كه نسبت به شوري مقاومند و زماني‌كه شوري آب بالا رود اين جلبك‌ها رشدشان بيشتر مي‌شود.»  به گفته او زماني كه شوري آب زياد شود اين كشندهاي قرمز شروع به تكثير كرده و برخي از آن‌ها سمي را توليد مي‌كنند كه براي آبزيان خطر بالقوه به شمار مي‌رود. براساس نقشه‌اي كه او از جغرافيايي مهارلو مي‌دهد كشندهاي قرمز در مناطق جنوبي تالاب ديده شده و حدود يك تا دو كيلومتر از درياچه مهارلو را در بر گرفته است. علمداري با اشاره به اينكه زماني‌كه غلظت نمك كم شود اين پديده نيز از بين مي‌رود، مي‌گويد:«تبخير زياد آب و به دنبال آن كاهش ورودي آب باعث مي‌شود كه غلظت نمك بالا رود و كشند قرمز پديد آيد.»  اين درحالي است كه كارنامي، رییس حفاظت از محيط زيست فارس يكي از دلايل قرمز شدن مهارلو را خشكسالي و كاهش آب ورودي به درياچه مي‌داند. همچنين پساب‌هاي فاضلاب شهري شيراز ضربه سهمگين‌تری را به مهارلو زده‌اند و نقش اساسي در به احتضار كشاندن مهارلو و گنجينه‌هايش داشته است. علمداري همچنين به‌رغم مهاجرت فلامينگوها مي‌گويد:«در حال حاضر حدود دو هزار فلامينگو در درياچه وجود دارد كه اين تعداد پرنده طي چند سال گذشته در هيچ‌كدام از درياچه‌هاي استان ديده نشده است.»

دوهزار فلامينگو عدد فلامينگوهايي بود كه در درياچه اروميه زندگي مي‌كردند. اين فلامينگو‌ها در يك مهاجرت دسته جمعي اروميه را ترك كردند و كسي نمي‌داند واقعا به كجا مسافرت كرده‌اند. هرچند كارشناسان سازمان حفاظت از محيط زيست از جمله «امید یوسفی» مدیر پارک ملی درياچه اروميه اميدوار است كه بخشي از فلامينگو‌ها به سمت درياچه مهارلو مهاجرت كرده باشند. البته به  گفته او هيچ سندي براي اثبات اين مدعا در دست نيست.

با اين وجود مهارلو امروز درحالي با ورود فاضلاب بر خود مي‌بالد كه چند سال پيش از سوي دولت به عنوان منطقه گردشگري انتخاب شد و اعتبار ملي براي آن به تصويب رسيد تا بتواند گردشگران را به اين منطقه بكر بكشاند. شش سال پيش بود که هیات وزیران، دریاچه مهارلو را به عنوان یکی از هفت منطقه نمونه گردشگری ایران معرفی کرد. براين اساس قرار بود شهرداری شیراز هم اطراف آن را گل و گیاه بکارد تا مسافرانی که از جاده بندرعباس به شیراز می‌آیند، در کنار تماشای پرندگان مهمان از طبیعت اطراف دریاچه هم لذت ببرند. اما نوبت به این‌ها نرسید و مهارلو، دریاچه‌ای به وسعت ۶۰۰ کیلومترمربع خشکید. بعد از شوره‌زار شدن بختگان و پریشان، همین مهارلو مانده ‌بود تا میزبان پرندگان باشد.

ساخت جاده دوبانده در دل رودخانه خشک

البته باليدن به ورود فاضلاب‌هاي شهري تنها اتفاق عجيب در حوزه محيط‌زيست و منابع‌طبيعي فارس نيست. يكي از درياچه‌هايي كه مهارلو را به صورت فصلي تغذيه مي‌كرد، رودخانه «خشك شیراز» بود. رود خشک رود سیلابی است و دلیلی ندارد که همیشه پرآب باشد. با اين اقدام يكي از آبشخورهاي مهارلو را قطع كرد تا مرگ اين درياچه سريع‌تراتفاق بيفتد. اما مساله به همين جا ختم نشد. باران‌هايی كه به گفته مسوولان استاني فارس باعث افزايش سطح آب مهارلو شده بودند، رودخانه خشك را هم پرآب كردند تا ماشين‌هاي روان در اين جاده دوبانده در سيلاب گرفتار شوند. خسارت‌هاي زيادي به شهر وارد شد. تعجب آنجاست كه كمتر رسانه‌اي به اتفاقي كه در دل شيراز بوقوع پيوست ، واكنش نشان داد. كسي هم صداي اعتراضي از سوي افكارعمومي يا انجمن‌هاي فعال در حوزه منابع طبيعي و محيط زيست نشيند. در نهايت هم چند عكس از سيلابي كه جاده‌سازي در رودخانه خشك  به جان شيرازي‌ها انداخته روي چند سايت رفت و مساله به فراموشي سپرده شد.

بی‌مهری‌ها به مهارلو، یکی دوتا نيست. سایت‌های غیرمجاز برداشت نمک هم شيره جان آن را از يك سوي ديگر كشيدند.  دو کیلومتر آن‌طرف‌تر درياچه، ساخت فرودگاه، امان پرنده‌ها را بریده بود. علاوه ‌بر آن صدای شکارچیان، كابوس هر روزه مهارلو شده‌ بود. شهرداری شیراز هم دسته گلي ديگر را به آب داد. اين سازمان  با زدن آب‌بند و فکر ساختن دریاچه‌ای مصنوعی، مانعی ديگر برای ورود آب به دریاچه مهارلو شد، آبی که با دو رود «سلطان آباد» و «خشک شیراز» دریاچه را سیراب می‌کرد. با اين وجود مسوولان اين شهر هنوز هم مرگ مهارلو را باور نكرده‌اند.

برگرفته از : http://www.greenworldnews.net

دیدگاهتان را بنویسید