چرا کوه آتشگاه اصفهان به ثبت جهانی نمی رسد؟

بافتِ ساختمانیِ این مجموعه از لایه‌های خشتی است. میانِ دو ردیف خشت را هم یک لایه نازکِ نِی (که از رودخانه آورده می‌شده) قرار می‌دادند تا بر استحکامِ آن بیفزایند. پایه‌های بزرگ و خشتیِ بنا تقریبا از میانهٔ تپهٔ آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستونهایی محکم و قابلِ اعتماد تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاقهایی نیز بر رویِ آنها قرار داشته ‌است. در برخی جاها نیز بقایایی از راه پله‌هایی منظم و کنده شده در دلِ سنگ بچشم می‌خورد که تا بالا ادامه داشته ‌است اما امروزه از میان رفته‌اند.

در بالای تپه بنایی گِرد ساخته شده که می‌توان آنرا نقطه نهاییِ معماریِ این بنا معرفی کرد. بر رویِ تپه، هیچ بنایی بلندتر از آن ساخته نشده‌است. این اتاق دارای هشت گوشه‌است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدانِ زرتشتی، آتشِ مقدس را در درونِ این اتاق قرار می‌داده‌اند. این مجموعه دارای اتاق ها و ساختمان هایی در چهار جهتِ تپه بوده که تا زیرِ اتاقکِ آتشگاه ادامه می‌یافته‌اند و البته اکنون تنها سازه‌های بخشِ شمالی و بخشی از قسمتِ شرقی سالم مانده‌اند و به نظر می‌رسد مربوط به بازسازیِ این بنا در دوره پهلوی باشند. بر رویِ برخی از خشت‌های به کار رفته در سازه‌های بخشِ شمالی می‌توان عددِ ۱۳۵۲ را دید که در قالبِ خشت‌ها تعبیه شده ‌است.

این بنای خشتی، به خاطر قرارگرفتن بر فراز تپه، به طور مداوم از هر سو در معرض فرسایش عوامل جوی قرار دارد، اما متاسفانه در حال حاضر با وجود فرسایش سریع و مداوم، به خاطر اقدامات حفاظتی ضعیف و مرمت دیرهنگام، روند تخریب شتاب یافته است.

حریم آتشگاه در معرض تهدید

حامد ایمان طلب، مدرس دانشگاه وکارشناس میراث فرهنگی پیرامون به ثبت جهانی نرسیدن آتشگاه اصفهان گفت: ثبت جهانی از عهده ایران خارج است. وی افزود: به طور سالیانه یونسکو از هر کشوری تنها دو اثر را در لیست ثبت خود می پذیرد که ایران و اصفهان با داشتن آثار تاریخی بی نظیر برای به ثبت رسانیدن آن باید همچنان منتظر بماند.

ایمان طلب همچنین با اشاره به اینکه برای به ثبت رسانیدن یک اثر باید ضوابط و اصولی را در نظر داشت افزود: یونسکو تنها اثری را ثبت می کند که دارای شرایط خاص و ویژگی منحصر به فرد باشد. وی افزود:آتشگاه اصفهان نیاز به طرح مطالعاتی عمیق دارد و می طلبد تا وضعیت حریم آن و ساخت وسازهای بی رویه اطراف آن کنترل شود چرا که اینگونه مسایل باعث می شود تا رویه ثبت آن دچار مشکل شود.

وی ادامه داد:تپه پاژ در خراسان دارای پتانسیل های زیادی برای ثبت است . ازجمله آرامگاه فردوسی، امام محمد غزالی ، و…اما به دلیل اینکه یک دکل برق فشار قوی از کنار آن می گذشت رویه ثبت آن را دچار مشکل کرد؛ اما با وجود ساخت وسازهای بی رویه در حریم آتشگاه و وجود منبع آب و عدم بررسی مرمت آن به طور حتم ثبت چنین اثری دچار مشکل خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید